Jan Rylke

 * Ciało i Dusza * Festiwal ogrodowy w Chaumont-sur-Loire w 2010 roku

Festiwal w Chaumont-sur-Loire jest etapem zwiedzania zamków nad Loarą i jeszcze na drugim jej brzegu (kolej jest na drugim brzegu), na rondzie reklamują sztukę, wino i kwatery lokalni artyści. Loara w tym miejscu jest jak Wisła pod Kazimierzem, ładnie i swojsko wygląda. Na wysokim brzegu nieduży zamek, u podnóża małe miasteczko (mniejsze niż Kazimierz) ładnie ustrojone kwiatami. Wokół zamku 19 wieczny park z pięknymi cedrami. W parku dużo realizacji z wcześniejszych lat. Dawne zabudowania gospodarcze zmienione na sale wystawowe fotografii i instalacji z zakresu sztuki środowiskowej. W trakcie festiwalu dużo imprez i realizacji sztuki procesualnej. Tegoroczny festiwal jest 18 z kolei i w kolejnych edycjach zrealizowano 400 ogrodów, w założeniu wzorów dla ogrodów przyszłości. Jego tytuł: dusza i ciało, to nie wszystko; trzeba dodać, że przewodniczącym sądu konkursowego był Piotr Changeux, sławny neurolog. Wybrano 20 ogrodów z ponad 300 propozycji, które "miały dostarczać terapię dla duszy i ciała i być zaproszeniem do świata spokoju i harmonii". Wybór trochę rozczarował. Francja trwa głęboko w modernizmie i przestrzega, co się nosi w sztuce ogrodowej. Ci, co przestrzegają muszą być wtórni z samej zasady, bo nie wymyślają. W efekcie zobaczyliśmy wszystkie wątki: instalacje zewnętrzne, instalacje wewnętrzne, postindustrializm, permakulturę, hortiterapię, światło, dźwięk i cztery żywioły. Niewątpliwie dla zwiedzających były to słuszne nowości, ale nowego nie było wiele. W każdym razie od dworca niedaleko. Trzeba przejść z 2 kilometry na drugą stronę Loary. Przy moście, na rondzie dla pieszych i zmotoryzowanych reklama jednego z mieszkańców, żyjących ze sztuki, wina i noclegów. Park jest bardzo ładny, ze starymi cedrami i nowymi instalacjami, które go przy okazji festiwalu obrastają. Jak zawsze bogatsi na górze, biedniejsi na dole (przypomniały o tym tegoroczne powodzie). Francja jest krajem mocno świeckim, toteż kościół i parafia też są na dole. Na prawo można będzie obejrzeć konkursowe ogrody umieszczone w otoczonych żywopłotami polach o zabawnym kształcie. Poniżej widzimy jak to wygląda w googlach (ogrody konkursowe z lewej strony zdjęcia). Jeszcze niżej to, co konkursowi w Chaumont towarzyszy..

Ogród 1. Tajemniczy i lekki, autorzy: Timothée Blancpain i Filip Caillaud, Francja - więcej

Ogród 2. Dla Billie Holliday, autorzy: Anne Zaragoza, Jasper Springeling, Berno Strootman i Matthijs Willemsen, Holandia - więcej

Ogród 3. Ziemia jest matką wszystkich, autorzy: Oliver Hostiou, Maria Foret, Laurent Weiss  - więcej

Ogród 4. Dusza i ciało odbija intymny zmysł kosmicznego życia, autorzy: Flawio Pollano,  Maurycy Kanah, Włochy - więcej

Ogród 4 bis. Labirynt "in vino veritas", autorzy: Anne i Patrick Poirier, Francja - więcej

Ogród 5. “JardiNez” miesza gest ogrodnika ze zmysłem zapachu, autorzy: Guylaine Piketty, Sylwia Polo, Francja - więcej

Ogród 6. Ogród ziół, autorzy: Claude Jeana Charlet, Anne Ribes, Helena Jarvis, Cécile Halley, Francja - więcej

Ogród 7. Wycofanie się i atak, autorzy: Tangi Le Dantec, Piotr Jeana Le Dantec, Julian Fleischl, Francja - więcej

Ogród 8. Ogród Marzenie, autorzy: Francesca Fornasari, Elisabetta Fermani, Włochy - więcej

Ogród 9. Dusza wyraża siebie przez sny, autorzy: Carlotta Montefoschi, Niccolo Cau, Elsa Pandozi, Maria Cecilia Villanis Ziani, Nelda Tripicchio, Ryszard Campos, Włochy - więcej

Ogród 10. Kanapa w ogrodzie, autorzy: Emeline Escats, Raphael Beuchot, Franciszka Perrot, Kamila Picot, Leila Simoussa, Francja - więcej

Ogród 11. Ogród aromatoterapii, autorzy: François Laborie, Jeremiasz Fortin, Sibila Jaksie, Alan Cousseran, Patrick Latour, Alan Weiss, Filip Borderieux, Francja - więcej

Ogród 12. Zdrój, autorzy: Stefan Marinaz, Francesca Vacirca, Daniel Tonegatti, Włochy - więcej

Ogród 13. Rytualna przestrzeń, autorzy: Emmanuel De Buzonniere, Kevin Bouchard, Mel Chartrain, Edward Du Sordet, Mickael Gaujoux, Łucja Guyot, Klara Michaud, Francja - więcej

Ogród 14. Spotkanie, autorzy: Loic Nys, Cécile Larcher, Sébastien Migné i Sébastien Roussel, Francja -więcej

Ogród 15. Pomiędzy różą i kapustą, autorzy: Didier Courant, Filip Robert, Gilles Pujol, Ronan Séné, Jan Bruneau, Francja - więcej

Ogród 16. Ogród angielskiej herbaty. autorzy: Jule Arthur, George Richardson, Anglia - więcej

Ogród 17. Wejście do wnętrza ogrodu, autorzy: Antoni Balmé, Ingrid Saumur, Fabien Davies, Franck Boulanger, Fabrycja Ramalinghom, Francja - więcej

Ogród 18. “Posłuchaj” i “kontempluj” są hasłami tego ogrodu, autorzy: Rosalie Zeile, Amelia Besada, Niemcy - więcej

Ogród 19. Ogród anielskich włosów, autorzy: Christophe Marchalot, Félicia Fortuna, Francja - więcej

Ogród 19 bis. Ręka w rękę. Ogród taneczny, autor: Benjamin Millepied, USA - więcej

Ogród 20. Ogród Pana Viliana, autorzy: Arno Denis, Pauline Robiliard, Ksawery Coquelet, Francja - więcej

Ogród 24. Skrzyżowane ręce, autorzy: Julia Berny, Franciszka Cassat, Reginald Le Creff, Francja - więcej

Z realizacji parkowych najbardziej rzucają się w oczy wzgórza otaczająca cedry- mocny punkt postmodernizmu w romantyzmie wprowadzony przez Nilsa Udo

Dalej dosyć banalne, dowiązane do drzewa instalacje, Francois Machain z drabinami i Rainera Grossa koszykowy z ładnym widokiem

Dalej także banalny zenistyczny medytacyjny ogródek japoński Erika Borji - za sznurkiem, żeby nie trzeba było grabić oceanu.

W parku, na przełomie 19 i 20 wieku istniał cmentarz dla psów, na którym pochowano nawet słonia, który wyróżniał się wielkością płyty nagrobnej Victoria Klotz ozdobiła płytę porcelanowym zdjęciem Miss Pundgi i postawiła kapliczkę Latającemu Psu - w środku można było ujrzeć psa i jego niebiańską konstelację. Trochę mniej minimalistyczne niż monument postawiony homoseksualistom w Berlinie, ale podobny.

W krzakach stała jeszcze Kaplica w Świetle i oko pamięci Anny i Patryka Poirier. Oko mocno antykizujące a kaplica z mózgiem w środku moralizująca.

Do wejścia na teren wystawowy prowadziła modna roztrzepana rabatka. W dawnych zabudowaniach folwarcznych (nie burzonych jak to się robi u nas) były związane z tematem festiwalu wystawy - oprócz wystawy fotograficznej z motywami gałęzi były to modne do niedawna instalacje z gatunku ekosztuki.

Instalacje z drzew i gałęzi drzew zrobił tak na zewnątrz jak w chlewie (owczarni?) i stajni Bob Verschueren. Wyglądało to efektownie choć dizajnersko.

Bardziej rolnicze - dożynkowe niż leśne były instalacje Marie Denis. W oranżerii trochę pomalowanych na czarno gałęzi ułożył Coma Moste Heirt, ale miałem kłopot z ich odnalezieniem. generalnie instalacje straciły urok nowości i stały się dekoracyjnym elementem wystawiennictwa. Patrzy się gdzie ten towar i co reklamują.

Dalej były trzy modne formy ogrodowe: ogród kuchenny, ogród dla dzieci i ogród społeczny (kalejdoskop). Ogród kuchenny - użytkowo ozdobny, to dawny ogródek działkowy, który awansował wraz ze swoimi właścicielami. Kiedyś uzupełniał robotnicze stoły i dawał wytchnienie po pracy przy fabrycznej taśmie. Teraz radował oczy w podmiejskiej willi i dostarczał luksusowej, niedostępnej w sklepach  żywności - świeżej i sezonowej. Do tego zaspakajał potrzebę posiadania geometrycznego ogrodu, trochę niemodnego w ekologicznym świecie. Zostało trochę ludyczności: miś z bukszpanu i cisowy królik. Oprócz tego domek dla os, niezbędnych po holokauście pszczół w zachodnim świecie.

Ogród dla dzieci jest miejscem dla dzieci, które bawi ogród a nie bujanie się i kołysanie, ewentualnie bójki o psią kupę w piaskownicy. Jest przyjemny, umiarkowanie dydaktyczny (przeznaczony do prowadzenia lekcji przyrody) a wszystkie kwiaty i zioła w zasięgu ręki. Króluje wiklina, modny ekologiczny materiał.

Obok pozostawione wertykalne ogrody (roślinne ściany) Patrica Blanca i Michela Mangematina, które już zaczęły żyć własnym życiem.

Ogród społeczny, kalejdoskop powstał we współpracy dzieci ze szpitala psychiatrycznego w Blois i ich opiekunów. Miejsce leczenia ogrodem jest położone obok miejsca nauczania przyrody i karmienia przez przyrodę. Dydaktyka, ale nie nachalna i dobre wprowadzenie do festiwalu o nazwie Ciało i Dusza. Poniżej projekt i realizacja Kalejdoskopu. Wydaje się, że wyszło lepiej, niż było zamierzone.

Obok konkursowych ogrodów mamy, już w obrębie terenu zabiletowanego różne instalacje i ogródki. Jak to teraz wypada, idziemy przez bagna nad którymi dominuje wielkie koło wodne, dochodzimy do ogrodu karpia

.

Jak mamy bagna i ogród przyrodniczy, potrzebny jest też ogród postindustrialny i wykluczeni a obok bagien góry. Taki ogród, dość paskudny, stworzono na skarpie z drutów i gałganów.

Ogród 21. Ogród kaligraficzny,artyści: Hélene Le Merdy, Michaël Ripoche,  Michał Jean Letellier, Miki Nakamura, Francja & Japonia- więcej

Ogród 22. Oracze przestrzeni, autorzy: Géraldine Gerin-Bougrain, Caroline Foulonneau, Julie Colin,Francja - więcej

Ogród 23. Ogród - Igloo, autorzy: Julian Lachal, Julie Bernard, Agata Faure,  Francja - więcej